अयोध्येचे हवामान उत्तर भारतातील मैदानी प्रदेशासारखे आहे: छोटा, थंड आणि अनेकदा धुक्याचा हिवाळा, अतिशय उष्ण व कोरडा उन्हाळा, आणि दमट पावसाळा. मंदिर वर्षभर खुले असते, त्यामुळे खरा प्रश्न हा की तुम्ही किती उकाडा, पाऊस किंवा गर्दी सहन करायला तयार आहात.
थोडक्यात: सुखद हवामानासाठी ऑक्टोबर ते मार्च दरम्यान या. कमीत कमी गर्दीसाठी सण आणि शाळांच्या सुट्ट्या सोडून सामान्य कामकाजाचे दिवस निवडा.
ऋतू एका दृष्टिक्षेपात
| ऋतू | महिने | हवामान | जाणून घेण्यासारखे |
|---|---|---|---|
| शरद | ऑक्टोबर–नोव्हेंबर | उबदार दिवस, सुखद संध्याकाळ | दीपोत्सव आणि कार्तिकातील सण; बरेच आधी बुक करा |
| हिवाळा | डिसेंबर–फेब्रुवारी | थंड दिवस, गारठलेल्या रात्री, वारंवार धुके | गाड्या आणि विमाने अनेकदा उशिरा; दगडी फरशी थंड असते |
| वसंत | मार्च | उबदार आणि कोरडे | उकाडा वाढेपर्यंत आरामदायी; राम नवमी महिन्याच्या अखेरीस येऊ शकते |
| उन्हाळा | एप्रिल–जून | अतिशय उष्ण, अनेकदा 40°C च्या वर | पहाटे किंवा सांजेनंतर जा; राम नवमी अनेकदा एप्रिलमध्ये येते |
| पावसाळा | जुलै–सप्टेंबर | उष्ण, दमट, जोरदार सरी | कमी प्रवासी; शरयू दुथडी भरून वाहते |
ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबर: उत्सवांचा हंगाम
पाऊस थांबतो, हवा स्वच्छ होते आणि शरयूकाठच्या संध्याकाळी सर्वात सुंदर असतात. याच काळात अयोध्या दिवाळीच्या पूर्वसंध्येला दीपोत्सव साजरा करते: राम की पैडी आणि सभोवतालचे घाट मातीच्या पणत्यांनी सजतात — आयोजकांच्या म्हणण्यानुसार अलीकडच्या वर्षांत वीस लाखांहून अधिक — सोबत लेझर शो, मिरवणुका आणि रामलीलेचे प्रयोग होतात. तो भव्य असतो आणि प्रचंड गर्दी असते. हॉटेल्स भरून जातात आणि रस्ते बंद होतात, त्यामुळे लवकर बुक करा किंवा काही दिवस आधी किंवा नंतर येण्याचा बेत करा.
त्यानंतर येणाऱ्या कार्तिक महिन्यात चौदा कोसी आणि पंचकोसी परिक्रमा — पवित्र क्षेत्राच्या पायी परिक्रमा — आणि कार्तिक पौर्णिमेचे स्नान होते, आणि प्रत्येक वेळी फार मोठ्या संख्येने यात्रेकरू येतात.
डिसेंबर ते फेब्रुवारी: थंडी आणि धुके
दिवस सौम्य आणि चालण्यासाठी चांगले असतात, पण रात्री आणि पहाटे थंडी असते, आणि सूर्योदयापूर्वी दगडावर अनवाणी उभे राहणे मोज्यांशिवाय कठीण जाते. दाट धुके ही मुख्य अडचण आहे: डिसेंबरच्या मध्यापासून जानेवारीच्या अखेरीपर्यंत त्यामुळे गाड्या आणि विमाने वारंवार उशिरा धावतात आणि महामार्गांवरील वेग मंदावतो. 22 जानेवारी रोजी प्राणप्रतिष्ठेचा वर्धापन दिन आणि मकर संक्रांतीला जादा गर्दी असते.
मार्च ते जून: राम नवमी आणि उकाडा
मार्च सुखद असतो. प्रभू श्रीरामांचा जन्मोत्सव राम नवमी मार्चच्या अखेरीस किंवा एप्रिलमध्ये येतो आणि तो अयोध्येच्या दिनदर्शिकेतील सर्वात मोठा दिवस असतो: मंदिराच्या वेळा वाढवल्या जातात, लाखो यात्रेकरू येतात, आणि नगर विशेष वाहतूक व रांग व्यवस्थेवर चालते. भक्ती आणि उत्साह अनुभवायचा असेल तर तेव्हा या; शांत दर्शन हवे असेल तर तो टाळा.
एप्रिलपासून उकाडा झपाट्याने वाढतो, आणि मे-जूनमध्ये उष्ण वाऱ्यांसह तापमान अनेकदा 40°C ओलांडते. तेव्हा यावेच लागले, तर मंदिर उघडताच दर्शन घ्या, उशिरा सकाळपासून उशिरा दुपारपर्यंत आत विश्रांती घ्या, आणि सूर्यास्तानंतर घाटांवर जा.
जुलै ते सप्टेंबर: पावसाळा
पावसामुळे उकाड्यापासून सुटका मिळते, पण सोबत जास्त आर्द्रता आणि अचानक जोरदार सरी येतात. गर्दी कमी असते, हॉटेलचे दर घटतात आणि नगर हिरवेगार होते. शरयू वाढते आणि खालचे घाट पाण्याखाली जाऊ शकतात, त्यामुळे नौकाविहार आणि नदीकाठी जाण्यावर निर्बंध येऊ शकतात. देवमूर्तींना सजवलेल्या झोपाळ्यांवर बसवले जाते तो श्रावण झुला मेळा याच हंगामात येतो.
आठवड्यातील सर्वोत्तम दिवस
राम मंदिरात मंगळवार ते गुरुवारच्या सकाळी सहसा सर्वात शांत असतात. शनिवार-रविवार, सार्वजनिक सुट्ट्या आणि पौर्णिमेच्या दिवशी जास्त गर्दी असते. हनुमान गढीत सर्वाधिक गर्दी मंगळवारी आणि शनिवारी असते.

